ماستوخیار ساده‌ترین و پرمصرف‌ترین مخلفات سفره‌ی ایرانی است؛ کنار کباب، پلو و غذاهای سنگین، خنکی و تعادل می‌آورد. نسخهی ساده‌اش فقط ماست، خیار، نعناع و نمک است و نسخهی مجلسی‌اش گردو، کشمش و گل‌سرخ هم دارد. در تابستان هم با آب، یخ و نان خشک به آبدوغ‌خیار تبدیل می‌شود.
مواد لازم
۴ نفر
- ۵۰۰ گرم ماست غلیظ (ماست چکیده یا پرچرب)
- ۲ عدد خیار متوسط
- ۱ قاشق غذاخوری نعناع خشک
- نمک و فلفل سیاه
- برای نسخهی مجلسی: ۲ قاشق گردوی خردشده، ۲ قاشق کشمش، کمی گلبرگ گل محمدی خشک
طرز تهیه
- خیارها را بشویید؛ اگر پوستشان تلخ یا کلفت است، پوست بگیرید.
- خیار را ریز مکعبی خرد کنید یا رنده‌ی درشت کنید و آبش را کمی فشار دهید.
- ماست را در کاسه هم بزنید تا یکدست شود.
- خیار، نعناع خشک (لای انگشتان مالیده)، نمک و فلفل را اضافه کنید.
- برای نسخهی مجلسی، گردو و کشمش (خیس‌خورده) را هم اضافه کنید.
- ۱۵ تا ۳۰ دقیقه در یخچال بگذارید و با گلبرگ گل محمدی و کمی نعناع تزیین کنید.
- خیار ریز یا رنده
- گرفتن آب خیار
- ماست یکدست
- نعناع، نمک و فلفل
- گردو و کشمش
- یخچال و تزیین
آبدوغ‌خیار
آبدوغ‌خیار غذای سرد تابستانی است: ماستوخیار مجلسی (با گردو، کشمش و سبزی معطر مثل نعناع، ترخون و شوید) را با آب سرد یا دوغ رقیق کنید، چند تکه یخ بیندازید و نان خشک (نان سنگک یا لواش خشک) را موقع خوردن در آن خرد کنید.
ماستوخیار رنده یا خردشده؟
| روش | بافت | نکته |
|---|---|---|
| رنده | نرم و یکدست | آب بیشتری می‌اندازد؛ آب‌گیری کنید |
| مکعبی ریز | ترد | آب کمتر؛ برای سرو در رستوران بهتر |
اشتباه‌های رایج
- ماست رقیق: ماستوخیار آبکی می‌شود؛ ماست غلیظ یا چکیده استفاده کنید.
- آماده کردن خیلی زود: خیار به‌مرور آب می‌اندازد؛ چند ساعت قبل از سرو آماده کنید، نه از روز قبل.
- نمک زیاد زودهنگام: آب خیار را بیشتر بیرون می‌کشد.
نگهداری
ماستوخیار را پوشیده در یخچال نگه دارید و همان روز مصرف کنید.
برای رستوران‌ها
ماستوخیار و بورانی از ارزان‌ترین و پرسودترین مخلفات منو هستند و کنار کباب کوبیده و کباب تابه‌ای فروش متقابل خوبی دارند. در منو قیمت جدا و یک نسخهی «مجلسی» با گردو و کشمش بگذارید. مخلفات دیگر: سالاد شیرازی.
با چه بخوریم؟
ماست و خیار کنار تقریباً هر غذای ایرانی جا دارد، ولی کنار این‌ها بیشتر می‌چسبد:
- پلوها و کباب‌ها، مثل کباب کوبیده و جوجه کباب.
- غذاهای سرخ‌کردنی و کوکوها، مثل کوکو سبزی.
- با نان، به‌عنوان عصرانه‌ی تابستانی.
برای مهمانی، ماست و خیار را در کاسه‌ی کم‌عمق بریز و رویش را با نعناع خشک، گردوی خردشده، کشمش و گلبرگ گل‌محمدی تزیین کن.
سؤالات متداول
ماستوخیار با چه غذایی خورده می‌شود؟
کباب، پلوها، کوکو و تقریباً هر غذای ایرانی؛ یا به‌تنهایی با نان.
آبدوغ‌خیار را با دوغ درست کنیم یا آب؟
هر دو رایج است؛ دوغ ترش‌تر و آب سبک‌تر.
به‌جای نعناع خشک چه بریزم؟
نعناع تازه، شوید یا پونه؛ هر کدام طعم متفاوتی می‌دهد.
ماست و خیار را با ماست چکیده درست کنم یا معمولی؟
ماست چکیده غلیظ‌تر است و آب نمی‌اندازد؛ برای سرو در مهمانی بهتر است. با ماست معمولی هم می‌شود، فقط خیار را بعد از رنده کردن کمی فشار بده تا آبش گرفته شود.
حرف آخر
ماستوخیار خوب یعنی ماست غلیظ، خیار ریز آب‌گرفته، نعناع خشک و آماده کردن نزدیک به زمان سرو؛ با گردو و کشمش مجلسی و با آب و نان خشک، آبدوغ‌خیار.
