سکنجبین یکی از قدیمی‌ترین شربت‌های ایرانی است: شکر، سرکه و نعناع که با هم می‌جوشند تا شربتی غلیظ و ترش‌وشیرین بسازند. سکنجبین را هم به‌صورت شربت با آب یخ و خیار رندهشده می‌نوشند و هم به‌صورت کاهو سکنجبین، که برگهای کاهو در شربت غلیظ زده می‌شوند. برای روزهای گرم تابستان، کمتر نوشیدنی‌ای به خنکی سکنجبین می‌رسد.
مواد لازم
حدود ۱۲ لیوان شربت
- ۲ پیمانه شکر (حدود ۴۰۰ گرم)
- ۱ پیمانه آب (حدود ۲۵۰ میلیلیتر)
- نصف پیمانه سرکهی سفید یا سرکهی انگور (حدود ۱۲۰ میلیلیتر)
- یک دستهی کوچک نعناع تازه (یا ۱ قاشق غذاخوری نعناع خشک)
برای سرو
- آب سرد و یخ
- خیار رندهشده و برگ نعناع
- یا برگهای کاهوی پیچ تازه و ترد
طرز تهیه
- شکر و آب را در قابلمه بریزید و روی حرارت متوسط هم بزنید تا شکر کاملاً حل شود.
- وقتی جوش آمد، سرکه را اضافه کنید.
- حرارت را کم کنید و بدون هم زدن زیاد ۲۰ تا ۳۰ دقیقه بجوشانید تا شربت کمی غلیظ شود.
- غلظت را چک کنید: یک قطره را روی بشقاب سرد بریزید؛ باید کمی کش بیاید ولی سفت نشود. شربت بعد از سرد شدن غلیظ‌تر می‌شود.
- حرارت را خاموش کنید، نعناع تازه را در شربت فرو کنید و درِ قابلمه را بگذارید تا شربت سرد شود.
- نعناع را دربیاورید و شربت را در شیشه‌ی تمیز بریزید.
- شکر و آب تا حل شدن
- سرکه
- ۲۰ تا ۳۰ دقیقه جوش ملایم
- تست غلظت روی بشقاب سرد
- نعناع تازه
- سرد شدن و صاف کردن
سرو سکنجبین
| شکل سرو | روش |
|---|---|
| شربت سکنجبین | ۲ تا ۳ قاشق غذاخوری شربت در یک لیوان آب سرد با یخ |
| سکنجبین با خیار | همان شربت با یک قاشق خیار رندهشده و چند برگ نعناع |
| کاهو سکنجبین | شربت غلیظ در کاسه؛ برگهای کاهوی ترد در آن زده و خورده می‌شود |
| سکنجبین گازدار | شربت با سودای سرد به‌جای آب |
نسبت شکر و سرکه
نسبت این دستور ترش‌وشیرین متعادل است. اگر ترش‌تر می‌خواهید، سرکه را کمی بیشتر کنید؛ اگر شیرین‌تر، کمتر. سرکهی انگور طعم گرم‌تر و سرکهی سفید طعم تیزتر و رنگ روشن‌تر می‌دهد.
اشتباه‌های رایج
- جوشاندن زیاد: شربت کاراملی، تیره و بعد از سرد شدن خیلی سفت می‌شود.
- جوشاندن نعناع: نعناع جوشیده تلخ و تیره می‌شود؛ نعناع را بعد از خاموش کردن بزنید.
- ظرف نامناسب: سرکهی داغ را در ظرف فلزی واکنش‌پذیر نگه ندارید؛ شیشه بهترین است.
نگهداری
سکنجبین را در شیشه‌ی تمیز و دربسته در جای خنک یا یخچال نگه دارید؛ به‌خاطر شکر و سرکه ماندگاری خوبی دارد. همیشه با قاشق تمیز و خشک بردارید.
برای کافه‌ها
سکنجبین می‌تواند نوشیدنی امضای تابستانی کافه‌ی ایرانی باشد: ارزان، خاص و کاملاً بومی. آن را کنار موهیتو و لیموناد بگذارید؛ مقایسه‌ی سکنجبین با موهیتو برای مشتری‌های جوان جذاب است. شربت‌های سنتی دیگر را در شربت‌های سنتی ایرانی ببینید.
سؤالات متداول
سکنجبین را با عسل می‌شود درست کرد؟
بله؛ نسخه‌ی قدیمی‌تر آن «سرکه‌انگبین» با عسل است. عسل را بعد از کمی خنک شدن شربت اضافه کنید.
چرا سکنجبینم شکرک زد؟
شربت زیاد جوشیده یا ظرف تمیز نبوده است؛ چند قطره آبلیمو در زمان پخت هم از شکرک زدن جلوگیری می‌کند.
سکنجبین با چه چیزی خورده می‌شود؟
با آب سرد و خیار به‌صورت شربت، یا غلیظ با برگ کاهو.
خلاصه‌ی دستور
سکنجبین خوب یعنی شکر و سرکه به نسبت متعادل، جوش ملایم تا غلظت کم، نعناع تازه بعد از خاموش کردن و سرو با آب یخ و خیار یا کاهوی ترد.
