دمنوش‌ها (نوشیدنی‌های گیاهی دم‌کرده) در منوی کافه‌های ایران جای ثابتی پیدا کرده‌اند: برای کسانی که قهوه نمی‌خورند، برای شب‌ها، و برای روزهای سرد. دمنوش خوب گیاه تازه و خوش‌عطر، دمای درست آب و زمان دم کافی می‌خواهد. این راهنما دمنوش‌های پرطرفدار و روش دم کردن هر کدام را توضیح می‌دهد.
مواد لازم
دمنوش پایه برای ۲ فنجان
- ۱ تا ۲ قاشق غذاخوری گیاه خشک (یا یک مشت گیاه تازه)
- ۵۰۰ میلیلیتر آب تازهجوش
- اختیاری: عسل، نبات یا چند قطره آبلیمو
طرز تهیه
- آب تازه را بجوشانید.
- قوری یا فنجان را با کمی آب جوش گرم کنید.
- گیاه را در قوری یا صافی چای بریزید.
- آب جوش را روی گیاه بریزید و در را بگذارید تا عطرها با بخار بیرون نروند.
- ۵ تا ۱۰ دقیقه صبر کنید (گل‌ها و برگ‌ها کمتر، ریشه‌ها و دانه‌ها بیشتر).
- صاف کنید، به سلیقه شیرین کنید و گرم سرو کنید.
- آب تازهجوش
- قوری گرم
- گیاه
- آب جوش و در بسته
- ۵ تا ۱۰ دقیقه دم
- صاف کردن و شیرین کردن
دمنوش‌های پرطرفدار
| دمنوش | ترکیب و نکته |
|---|---|
| بابونه | گل بابونه؛ طعم ملایم و گلی؛ ۵ دقیقه دم |
| به‌لیمو | برگ به‌لیمو؛ عطر لیمویی تازه؛ با کمی نبات |
| گل‌گاوزبان | گل‌گاوزبان با یک لیمو عمانی سوراخ‌شده یا چند قطره آبلیمو؛ رنگش با اسید صورتی می‌شود |
| نعناع | برگ نعناع تازه یا خشک؛ خنک و معطر |
| چای ترش | گل‌های قرمز ترش؛ رنگ قرمز روشن، طعم ترش؛ با عسل |
| زنجبیل و دارچین | چند ورقه زنجبیل تازه و یک چوب دارچین؛ ۱۰ دقیقه دم یا چند دقیقه جوشاندن ملایم |
| آویشن | طعم قوی؛ مقدار کم |
| زعفران و هل | چند رشته زعفران و ۲ دانه هل؛ دمنوش ایرانی معطر |
دمنوش‌های ترکیبی کافه‌ای
- به‌لیمو و نعناع با برش لیمو
- بابونه و عسل برای شب
- زنجبیل، دارچین و پرتقال برای زمستان
- چای ترش و سیب با کمی دارچین
ترکیب‌ها را در منو با اسم و یک خط توضیح بنویسید؛ راهنما در نوشتن توضیحات منو.
دمنوش سرد
دمنوش را دو برابر پررنگ دم کنید، کمی شیرین کنید و روی لیوان پر از یخ بریزید. چای ترش و به‌لیمو برای دمنوش سرد تابستانی عالی‌اند؛ روش‌های بیشتر در چای سرد.
اشتباه‌های رایج
- دم با در باز: عطرهای فرّار گیاه با بخار از دست می‌روند.
- گیاه کهنه: گیاهی که بویش رفته، دمنوش بی‌طعم می‌دهد؛ گیاه را در ظرف دربسته و دور از نور نگه دارید.
- جوشاندن گل‌ها: گل‌های لطیف (بابونه، گل‌گاوزبان) با جوشیدن تلخ می‌شوند؛ فقط دم کنید.
- عسل در آب خیلی داغ: بهتر است عسل را وقتی دمنوش کمی خنک‌تر شد اضافه کنید.
برای کافه‌ها
دمنوش‌ها قیمت تمام‌شده‌ی پایینی دارند و برای ساعت‌های عصر و شب پرفروش‌اند. در قوری شیشه‌ای کوچک با یک تکه نبات یا عسل سرو کنید؛ دیدن رنگ دمنوش بخشی از تجربه است. گیاه‌ها را از فروشنده‌ی معتبر و با تاریخ مشخص بخرید. چای ایرانی را هم در طرز دم کردن چای و نوشیدنی‌های گرم دیگر را در ماسالا چای و هات چاکلت ببینید. قیمت تمام‌شده را با ماشین‌حساب قیمت تمام‌شده حساب کنید.
سؤالات متداول
دمنوش را چند دقیقه دم کنیم؟
معمولاً ۵ تا ۱۰ دقیقه با در بسته؛ گل‌ها کوتاه‌تر، ریشه‌ها و ادویه‌ها بیشتر.
چرا گل‌گاوزبان صورتی می‌شود؟
رنگ گل‌گاوزبان با اسید (لیمو عمانی یا آبلیمو) از آبی‌بنفش به صورتی تغییر می‌کند.
دمنوش کافئین دارد؟
بیشتر دمنوش‌های گیاهی کافئین ندارند، مگر اینکه با چای سبز یا سیاه مخلوط شده باشند.
مهم‌ترین نکته
دمنوش خوب یعنی گیاه تازه، آب تازهجوش، دم با در بسته و زمان کافی. با چند ترکیب ساده، یک بخش «دمنوش‌ها» برای منوی عصر و شب کافه دارید.
