چای ترش اسمش چای است ولی چای نیست. چیزی که در ایران به آن چای ترش می‌گویند، کاسبرگ خشک گیاه هیبیسکوس (سرخ‌گل) است: قرمز تیره، ترش و میوه‌ای، بدون کافئین. گرمش با نبات یک دمنوش زمستانی است و سردش با یخ و نعناع، یک نوشیدنی تابستانی که از رنگش هم پیداست چقدر خنک است.
مواد لازم
برای حدود یک لیتر
- چای ترش خشک: ۲ تا ۳ قاشق غذاخوری (حدود ۱۰ تا ۱۵ گرم)
- آب: یک لیتر
- عسل، نبات یا شکر: به سلیقه
- برای نسخه‌ی سرد: یخ، چند برگ نعناع تازه، چند برش لیمو یا پرتقال
- اختیاری: یک تکه دارچین یا چند حبه هل
طرز تهیه
گرم
- آب را بجوشان و از روی حرارت بردار.
- چای ترش (و دارچین یا هل اگر می‌خواهی) را در قوری بریز و آب جوش را رویش.
- ۵ تا ۱۰ دقیقه دم بگذار؛ هر چه بیشتر بماند، ترش‌تر و پررنگ‌تر می‌شود.
- صاف کن و با عسل یا نبات سرو کن.
سرد
- همان مراحل گرم را انجام بده، ولی چای ترش را کمی پررنگ‌تر دم کن (چون یخ رقیقش می‌کند).
- وقتی هنوز گرم است، شیرین‌کننده را حل کن.
- بگذار خنک شود و بعد یکی دو ساعت در یخچال.
- در لیوان پر از یخ بریز و با نعناع و برش لیمو یا پرتقال سرو کن.
دم سرد در یخچال
برای طعم ملایم‌تر و کمتر ترش: چای ترش را در آب سرد بریز و ۶ تا ۸ ساعت (یا یک شب) در یخچال بگذار، بعد صاف کن. این روش تلخی و ترشی تند را کم می‌کند و رنگ صورتی روشن‌تری می‌دهد. شیرین‌کننده را بعداً با کمی شربت ساده اضافه کن، چون شکر در آب سرد سخت حل می‌شود.
ترکیب‌ها
| ترکیب | طعم |
|---|---|
| چای ترش + دارچین | گرم و زمستانی |
| چای ترش + نعناع + لیمو | تابستانی و خنک |
| چای ترش + برش پرتقال + زنجبیل | تند و میوه‌ای |
| چای ترش + به‌لیمو | معطر |
| چای ترش + آب گازدار | یک «سودای» قرمز طبیعی |
برای چای سرد معمولی: آیس‌تی؛ برای دمنوش‌های دیگر: دمنوش‌ها.
یک نکته‌ی احتیاط
چای ترش در اندازه‌ی معمول یک نوشیدنی رایج است، ولی اگر داروی فشار خون یا داروی دیگری مصرف می‌کنی، باردار هستی یا قرار است مقدار زیادی بنوشی، بهتر است با پزشک مشورت کنی. ترشی‌اش هم برای کسانی که معده‌ی حساس دارند ممکن است اذیت‌کننده باشد.
برای کافه‌ها
چای ترش سرد با رنگ قرمز روشنش در لیوان شفاف، یکی از آیتم‌های عکس‌خور منوی تابستان است و هزینه‌ی موادش پایین است. در منو بنویس «بدون کافئین» تا مشتری‌ای که شب قهوه نمی‌خورد پیدایش کند؛ در منوی دیجیتال کنارش برچسب «وگان» هم می‌خورد. برای منوی نوشیدنی‌های تابستانی: شربت‌های سنتی و منوی فصلی.
سؤال‌های رایج
چای ترش کافئین دارد؟
نه؛ کاسبرگ هیبیسکوس کافئین ندارد، مگر اینکه با چای سیاه یا سبز مخلوط شده باشد.
چای ترش دم‌کرده را چقدر می‌شود نگه داشت؟
در یخچال، در بطری دربسته، دو سه روز.
چرا چای ترشم خیلی ترش شد؟
زیاد دم کشید یا مقدارش زیاد بود. زمان دم را کمتر کن یا با کمی آب رقیقش کن؛ کمی عسل هم ترشی را متعادل می‌کند.
