عدسی از ساده‌ترین و گرم‌ترین صبحانه‌های سنتی ایرانی است: عدس پخته و غلیظ با پیاز داغ، گلپر و چند قطره آبلیمو، با نان سنگک یا بربری تازه. عدسی ارزان، مقوی و در صبح‌های سرد پاییز و زمستان از پرفروش‌ترین آیتم‌های صبحانه‌ی سنتی کافه‌ها، حلیم‌فروشی‌ها و صبحانه‌سراهاست.
مواد لازم
- ۱ و نیم پیمانه عدس قهوهای یا سبز (حدود ۳۰۰ گرم)
- ۱ عدد سیبزمینی متوسط (برای غلظت؛ اختیاری)
- ۲ عدد پیاز متوسط
- ۱ قاشق چایخوری زردچوبه
- ۱ قاشق چایخوری گلپر (بهعلاوهی کمی برای سرو)
- نمک و فلفل سیاه
- ۲ قاشق غذاخوری کره یا روغن
- برای سرو: آبلیمو، گلپر، نان تازه
طرز تهیه
- عدس را پاک کنید، بشویید و اگر وقت دارید ۱ ساعت خیس کنید (پختن را سریع‌تر می‌کند).
- یک پیاز را ریز خرد کنید و با کمی روغن و زردچوبه در قابلمه تفت دهید.
- عدس و حدود ۱.۵ لیتر آب را اضافه کنید و بگذارید جوش بیاید؛ کف رویش را بگیرید.
- سیبزمینی را پوست بگیرید، مکعبی کنید و اضافه کنید.
- با حرارت ملایم و در نیمه‌باز ۴۵ تا ۶۰ دقیقه بپزید تا عدس کاملاً نرم و کمی له شود. اگر آب کم شد، آب جوش اضافه کنید.
- نمک و فلفل را در ۱۰ دقیقه‌ی آخر بزنید (نمک زود، پختن عدس را کند می‌کند).
- با پشت ملاقه بخشی از عدس و سیبزمینی را له کنید تا عدسی غلیظ و یکدست شود.
- پیاز داغ: پیاز دوم را خلالی کنید و در کره یا روغن سرخ کنید تا طلایی شود؛ نصفش را در عدسی بریزید و بقیه را برای رو نگه دارید.
- گلپر را اضافه کنید و ۵ دقیقه دیگر بپزید.
- عدسی را در کاسه بکشید، پیاز داغ و کمی گلپر رویش بریزید و با آبلیمو و نان سرو کنید.
- پاک کردن و خیس کردن عدس
- پیاز و زردچوبه
- عدس و آب
- سیبزمینی
- ۴۵ تا ۶۰ دقیقه پخت آرام
- نمک در آخر
- له کردن برای غلظت
- پیاز داغ، گلپر و آبلیمو
کدام عدس؟
| نوع | نتیجه |
|---|---|
| عدس قهوهای یا سبز | رنگ و طعم سنتی؛ بعد از پخت نرم و قابل له کردن |
| عدس درشت | زمان پخت بیشتر |
| عدس قرمز | خیلی زود له و نارنجی می‌شود؛ برای سوپ عدس بهتر است |
نسخه‌ها
| نسخه | تغییر |
|---|---|
| عدسی با گوشت | ۲۰۰ گرم گوشت خورشتی ریز یا ماهیچه؛ زمان پخت بیشتر |
| عدسی نذری | در دیگ بزرگ؛ معمولاً با پیاز داغ فراوان |
| عدسی با کدو حلوایی | چند تکه کدو حلوایی؛ رنگ و شیرینی |
| عدسی با رب | یک قاشق رب برای رنگ قرمز؛ رایج در بعضی شهرها |
اشتباه‌های رایج
- نمک زود: عدس دیرتر نرم می‌شود.
- آب کم: عدسی ته می‌گیرد؛ مرتب هم بزنید.
- عدس کهنه: عدس قدیمی هیچ‌وقت کاملاً نرم نمی‌شود؛ عدس تازه بخرید.
نگهداری
عدسی تا ۳ روز در یخچال می‌ماند و تا ۲ ماه فریز می‌شود. در یخچال غلیظ می‌شود؛ موقع گرم کردن کمی آب جوش اضافه کنید.
برای کافه‌ها و صبحانه‌سراها
عدسی با قیمت تمام‌شده‌ی خیلی پایین، یکی از پرسودترین آیتم‌های منوی صبحانه‌ی سنتی است. کنار حلیم و آش رشته یک «منوی صبحانه‌ی سنتی» برای صبح‌های پاییز و زمستان بسازید. در منوی دیجیتال، آیتم‌های فصلی را با یک کلیک فعال یا غیرفعال کنید. ایده‌های صبحانه را در بهترین صبحانه‌های تهران ببینید و قیمت تمام‌شده را با ماشین‌حساب قیمت تمام‌شده حساب کنید.
سؤالات متداول
عدس را باید خیس کرد؟
لازم نیست، ولی یک ساعت خیس کردن پختن را سریع‌تر و یکدست‌تر می‌کند.
عدسی را در زودپز می‌شود پخت؟
بله؛ حدود ۱۵ تا ۲۰ دقیقه بعد از بالا آمدن فشار.
گلپر نداریم؛ چه کنم؟
بدون گلپر هم خوب است؛ گلپر فقط عطر و طعم سنتی را کامل می‌کند.
رمز کار در یک جمله
عدسی خوب یعنی عدس تازه، پخت آرام تا نرم شدن کامل، نمک در آخر، کمی له کردن برای غلظت و پیاز داغ و گلپر و آبلیمو موقع سرو.
