بیرجند، مرکز خراسان جنوبی، بیش از هر چیز با عناب و زرشک شناخته می‌شود؛ بیشتر عناب کشور در بیرجند و شهرستان‌های اطرافش تولید می‌شود و زرشک را «عقیق خراسان جنوبی» می‌نامند (کجارو، سوغات بیرجند). سفر غذایی به بیرجند یعنی خرید سوغات خوراکی از بازار، چند سیخ جگر در محله‌های قدیمی و شناختن آیین‌هایی مثل عناب‌تکانی.
سوغات خوراکی بیرجند
| سوغات | توضیح |
|---|---|
| عناب | از معروف‌ترین سوغات بیرجند؛ فصل برداشت اواخر تابستان و اوایل پاییز |
| زرشک | محصول شاخص خراسان جنوبی؛ برای زرشک‌پلو با مرغ |
| زعفران | از محصولات مهم منطقه |
| کشک و قرهقوروت | از لبنیات محبوب بیرجند |
| کشک زرد | بیشتر مختص این منطقه؛ پودری زردرنگ از آرد، ادویه و نمک |
| خشکبار و نان‌ها | سنجد، آلوبخارا، انجیر، توت خشک، بادام کوهی، گردو، برگه‌ی هلو، نان سمنو و نان زردی |
منبع: کجارو، سوغات بیرجند و کجارو، سوغات خراسان جنوبی.
عناب‌تکانی و همایش زرشک و عناب
عناب‌تکانی آیین جمع‌آوری محصول عناب است که در بیرجند به‌صورت جشن برگزار می‌شود (دنیای اقتصاد، جشن عناب‌تکانی در بیرجند). بیرجند میزبان همایش ملی «زرشک و عناب» هم بوده است (خبرگزاری دانشجو). اگر اواخر تابستان و اوایل پاییز به بیرجند بروید، فصل برداشت عناب است.
جگرکی‌ها و کبابی‌های بیرجند
طبق فهرست بلد، محبوب‌ترین جگرکی‌های بیرجند در محله‌های سرپشته، پاسداران، بازار، کوشه‌ای و عنابستان‌اند؛ از جمله جگرکی ریحون در سرپشته نزدیک میدان امام خمینی و کافه کباب در کوشه‌ای (بلد، جگرکی‌های بیرجند).
صنایع دستی
سفالگری، جاجیم‌بافی، گلیم‌بافی، قلم‌زنی، نمدمالی و خراطی سنتی از صنایع دستی منطقه‌اند؛ برک‌بافی (پارچه از پشم شتر یا موی بز) هم از سوغات استان است (کجارو، سوغات بیرجند).
کافه‌های بیرجند
برای کافه‌ها و رستوران‌های بیرجند با منو، قیمت و ساعت کاری، کافه‌گردی بیرجند و کافه‌های نزدیک من را ببینید. شهرهای نزدیک در مسیر: بهترین کافه‌های مشهد و بهترین کافه‌های کرمان.
نکته‌های خرید سوغات
- عناب و زرشک را از فصل تازه بخرید؛ رنگ روشن و یکدست و بدون کپک نشانه‌ی کیفیت است.
- زعفران را از فروشنده‌ی معتبر و بسته‌بندی دارای مشخصات بخرید.
- کشک و قرهقوروت را با بسته‌بندی بهداشتی بگیرید.
- میانه‌ی قیمت قهوه و غذا را در قیمت قهوه و غذا در شهرها ببینید.
سؤالات متداول
سوغات معروف بیرجند چیست؟
عناب، زرشک، زعفران، کشک و قرهقوروت، کشک زرد و خشکبار.
کشک زرد چیست؟
پودری زردرنگ از آرد، ادویه و نمک که بیشتر مختص منطقهی بیرجند است.
فصل عناب بیرجند کی است؟
برداشت عناب اواخر تابستان و اوایل پاییز است.
حرف آخر
در بیرجند عناب و زرشک تازه بخرید، در محله‌های قدیمی جگر بخورید و اگر فصلش است، عناب‌تکانی را ببینید. کافه‌ها و رستوران‌ها را با منو و قیمت در کافه‌گردی بیرجند ببینید.
